Warszawa to jednocześnie stolica Polski, największe miasto w Polsce i najbardziej znane. Leży w centralnej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej nad rzeką Wisła, w bezpośrednim sąsiedztwie z Kampinoskim Parkiem Narodowym. Każdy turysta odwiedził je, albo powinien odwiedzić przynajmniej raz. Według legendy nazwa Warszawy wzięła się z legendy o Warsie i Sawie, ale rzeczywiście ma genezę w imieniu Warsz, używanego między innymi przez przedstawicieli rodu Rawiczów.

Historia

Historia miasta sięga IX wieku, kiedy na terenie dzisiejszej stolicy powstała osada Bródno.
Po zdobyciu i zniszczeniu w 1262 Jazdowa przez wojska Mendoga, książę płocki Bolesław II mazowiecki założył ok. 4 km na północ od Jazdowa nowy gród książęcy i nowe miasto (podgrodzie), które wspólnie nosiły nazwę Warszowa. Około 1300 nastąpiła lokacja miasta Stara Warszawa na prawie chełmińskim.
Pierwsza wzmianka o Warszawie pochodzi z 23 kwietnia 1313, kiedy to miejscowość pojawiła się w tytulaturze książęcej Siemowita II. W 1339 Warszawa została wybrana na miejsce procesu polsko-krzyżackiego o Pomorze i Kujawy.
W 1406 przeniesiono do Warszawy kolegiatę z Czerska, co potwierdziło powstanie tam centrum władzy świeckiej i duchownej. W 1408, w związku z dynamicznym rozwojem Starej Warszawy, na północ od miasta lokowano Nową Warszawę.
W 1526, po śmierci księcia Janusza III, Księstwo Mazowieckie wraz z Warszawą zostało włączone do Korony Królestwa Polskiego. W 1527 roku Warszawa uzyskała przywilej de non tolerandis Judaeis, zabraniający Żydom posiadania nieruchomości i handlowania nimi na terenie Warszawy, a także wstępu, poza niektórymi dniami.
W 1569 podczas sejmu walnego w Lublinie podjęto decyzję o stałym odbywaniu w Warszawie sejmów walnych Rzeczypospolitej, ze względu na jej dogodne strategiczne położenie. Zadecydowało ono także o wyznaczeniu Warszawy jako miejsca elekcji królów. W 1573 na polach wsi Kamion pod Warszawą miała miejsce pierwsza wolna elekcja. W tym samym roku miała miejsce konfederacja warszawska w sprawie uprawomocnienia tolerancji religijnej w Rzeczypospolitej. W 1575 na polach podwarszawskiej wsi Wielka Wola odbyła się elekcja Anny Jagiellonki i Stefana Batorego. Od tego czasu Wielka Wola stała się stałym miejscem elekcji królów polskich.
W Warszawie do końca życia rezydowała Anna Jagiellonka, dość często przebywali tam również królowie Zygmunt II August i Stefan Batory. Po pożarze Zamku na Wawelu, chcący znajdować się jak najbliżej Szwecji Zygmunt III Waza wybrał w 1596 Warszawę jako miejsce rezydencji królewskiej. Przeniesiono tam również z Krakowa urzędy centralne, tj. urząd marszałkowski, kanclerski i podskarbiński, które zostały umieszczone w rozbudowanym po 1598 na rozkaz króla Zamku Królewskim. Sam Zygmunt III Waza na stałe zamieszkał w Zamku w po powrocie z kampanii smoleńskiej w 1611. W ten sposób Warszawa, nazywana oficjalnie „miastem rezydencjonalnym Jego Królewskiej Mości”, stała się centralnym punktem wielkiego, wielonarodowościowego państwa, de facto jego stolicą.
W latach 1621–1624 Stara i Nowa Warszawa oraz najgęściej zabudowane przedmieścia zostały otoczone wałem Zygmuntowskim. W 1648 prawa miejskie otrzymała Praga.
Okres szybkiego rozwoju Warszawy przerwała wojna polsko-szwedzka (1655–1658) podczas której była ona trzykrotnie okupowana przez obce wojska. Zniszczone miasto odbudowano, powstały tam liczne rezydencje magnackie oraz obiekty sakralne. Pomimo kryzysu, chaosu i zniszczeń spowodowanych przez wojnę północną oraz klęsk elementarnych i kryzysu politycznego (konfederacja warszawska, wojna o sukcesję) Warszawa w okresie panowania Sasów przeżywała rozwój terytorialny i architektoniczny, m.in. powstało wtedy wielkie założenie urbanistyczne, Oś Saska. W 1727 król August II Mocny udostępnił mieszkańcom część Ogrodu Saskiego, który stał się pierwszym parkiem publicznym w Warszawie.
W 1740 roku Stanisław Konarski założył Collegium Nobilium. Siedem lat później, bracia biskupi Józef Andrzej i Andrzej Stanisław Załuscy otworzyli dla publiczności bibliotekę z jednym z największych księgozbiorów w Europie. W 1765 powstał Teatr Narodowy (pierwszy teatr publiczny) i założono Szkołę Rycerską. W 1770 wokół miasta usypano okopy Lubomirskiego.
Mimo bardzo trudnej sytuacji politycznej, za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego zwołano w Warszawie Sejm Czteroletni (1788–1792) zaś 3 maja 1791 uchwalono konstytucję.
Po upadku I Rzeczypospolitej w wyniku klęski insurekcji kościuszkowskiej (u jego schyłku miała miejsce rzeź ludności praskiej przez wojska rosyjskie) oraz III rozbioru w 1795 roku Warszawę włączono do Królestwa Prus. Została ona ogłoszona stolicą prowincji Prus Południowych (zarządzanej wcześniej z Poznania).
W 1806 Warszawę zajęły wojska Napoleona i w 1807 miasto stało się stolicą Księstwa Warszawskiego. Podczas kongresu wiedeńskiego w 1815 obrano Warszawę jako stolicę Królestwa Kongresowego zależnego od cesarza rosyjskiego. W mieście powstały organizacje patriotyczne (m.in. Związek Wolnych Polaków, Towarzystwo Patriotyczne) i konspiracja przeciw zaborcy, który łamał konstytucję.
Patriotyczne środowiska warszawskie przygotowały powstania narodowowyzwoleńcze: 29 listopada 1830 wybuchło powstanie listopadowe, a w latach 1863–1864 trwało powstanie styczniowe. W czasie powstania listopadowego 1830 Warszawa była siedzibą władz powstańczych (Rząd Tymczasowy). W 1831 wokół Warszawy miały miejsce nierozstrzygnięte i zwycięskie przez powstańców bitwy (m.in. pod Olszynką Grochowską, Wawrem, Białołęką), jednakże (m.in. po ataku na Wolę) powstanie zostało stłumione przez Rosjan wspartych posiłkami z Prus. W nocy z 15 na 16 sierpnia 1831, w wyniku wystąpień sierpniowych, śmierć poniosło kilkadziesiąt osób.
W okresie powstania styczniowego 23 stycznia 1863 Warszawa była siedzibą powstańczego Rządu Narodowego. Po upadku powstania zniesiono Sejm, wojsko polskie i konstytucję, konfiskowano dobra, więziono, zsyłano na Syberię, zamknięto Uniwersytet i Towarzystwo Przyjaciół Nauk, wprowadzono stan wojenny. Warszawa stała się do 1905 twierdzą. Represjom towarzyszyła rusyfikacja.
Podczas I wojny światowej wycofujące się na wschód wojska rosyjskie wysadziły 5 sierpnia 1915 wszystkie cztery warszawskie mosty (Kierbedzia, Poniatowskiego oraz obydwa mosty przy Cytadeli). Do listopada 1918 roku Warszawa znajdowała się pod okupacją niemiecką. Charakteryzowało ją ożywienie życia politycznego i pewna swoboda w życiu kulturalnym. Jednocześnie bezwzględna eksploatacja gospodarcza miasta spowodowała upadek przemysłu, handlu i sektora finansowego oraz pauperyzację jego mieszkańców.
11 listopada 1918 Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową w Warszawie (14 listopada 1918 również pełnię władz cywilnych w stolicy) i naczelne dowództwo sił zbrojnych. W konsekwencji Warszawa stała się stolicą II Rzeczypospolitej.
W okresie 13–26 sierpnia 1920, w czasie trwającej wówczas wojny polsko-bolszewickiej (mającej na celu m.in. podporządkowanie Polski ZSRR i ekspansję komunizmu na Zachód), na przedpolach Warszawy i okolicznych terenach rozegrała się Bitwa Warszawska. Punktem zwrotnym walk była bitwa pod Radzyminem, po której kontrofensywa Piłsudskiego zadecydowała o zwycięstwie.
W okresie międzywojennym miał miejsce rozwój przestrzenny Warszawy, spowodowany m.in. koniecznością wzniesienia nowych gmachów publicznych na potrzeby administracji młodego państwa. Szczególne zasługi dla rozwoju stolicy położył komisaryczny prezydent Stefan Starzyński.
1 września 1939 niemiecka Luftwaffe rozpoczęła bombardowanie Warszawy. Dowództwo nad obroną stolicy powierzono gen. Walerianowi Czumie (od 3 września komendantowi obrony miasta) oraz gen. Juliuszowi Rómmlowi (od 8 września dowódcy Armii Warszawa). Komisarzem Cywilnym przy Dowództwie Obrony Warszawy został komisaryczny prezydent Stefan Starzyński. Bohaterska obrona miasta z dużym udziałem ludności cywilnej zakończyła się kapitulacją 28 września.
W październiku 1939 Warszawa stała się siedzibą władz dystryktu warszawskiego, jednej z czterech (od 1941 pięciu) jednostek administracyjnych Generalnego Gubernatorstwa ze stolicą w Krakowie. Celem Niemców było całkowite zgermanizowanie miasta (m.in. tzw. plan Pabsta), czego środkiem była masowa eksterminacja warszawian (egzekucje, wysyłki do obozów koncentracyjnych, obozu zagłady w Treblince i na roboty do Rzeszy).
W 1939 Warszawa była największym skupiskiem Żydów w Europie, a na świecie – największym po Nowym Jorku. Według spisu ludności żydowskiej przeprowadzonego 28 października 1939 w Warszawie mieszkało wtedy 359 827 Żydów. W pierwszych latach okupacji stali się oni głównym celem niemieckiego terroru. W październiku 1940 utworzono getto, które zostało zamknięte i odizolowane od reszty miasta w listopadzie tego roku. Od lipca do września 1942 ok. 75% mieszkańców getta wywieziono i wymordowano w komorach gazowych obozu zagłady w Treblince. W 1943, po powstaniu, getto zostało zlikwidowane. W trakcie powstania mieszkańców dzielnicy zamkniętej wymordowano lub wywieziono do obozu zagłady w Treblince i obozów w dystrykcie lubelskim, a cały teren dzielnicy zamkniętej zrównano z ziemią, do czego byli wykorzystywani więźniowie z utworzonego w lipcu 1943 obozu koncentracyjnego KL Warschau.
Mimo hitlerowskiego terroru od początku okupacji Warszawa była wielkim centrum ruchu oporu i walki z okupantem. Intensywność i różnorodność form, m.in. formowanie wojska, masowe akcje zbrojne, mały i duży sabotaż, tajna działalność oświatowo-kulturalna, ratowanie dzieł sztuki, działalność rozmaitych ośrodków kierowniczych i działających w konspiracji stronnictw i grup politycznych uczyniły Warszawę siedzibą władz Polskiego Państwa Podziemnego i Komendy Głównej Armii Krajowej.
Terror okupanta niemieckiego z jednej i niebezpieczeństwo ekspansji dyktatury stalinowskiej z drugiej strony były powodem zorganizowania przez AK w ramach akcji „Burza” powstania warszawskiego, które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku i objęło całą lewobrzeżną Warszawę. Trwało ono 63 dni, oprócz powstańców z okupantem bohatersko walczyła także znaczna część ludności cywilnej. O upadku zdecydowała oprócz braku dostatecznej pomocy z zewnątrz, wzmożona eksterminacja ludności przez nazistów (m.in. rzezie na Woli i Ochocie).
Po kapitulacji powstania, Niemcy nakazali opuszczenie miasta, a zabudowę systematycznie niszczyli. Po stronie polskiej zginęło 16 tys. powstańców i około 150 tys. ludności cywilnej. Szacuje się, że podczas wojny zginęło ok. 700 tys. osób.
15 września 1944 Armia Czerwona wraz z 1 Armią Wojska Polskiego zdobyły prawobrzeżną Warszawę. W październiku 1944 na gruzach zburzonego miasta Niemcy rozpoczęli budowę Festung Warschau (Twierdzy Warszawa). W wyniku rozpoczętej 14 stycznia 1945 ofensywy, 17 stycznia 1945 wojska radzieckie i Ludowe Wojsko Polskie opanowały lewobrzeżną Warszawę, kończąc niemiecką okupację miasta.
W 1944 ze względu na zniszczenia rozważano przeniesienie stolicy państwa do Krakowa, Łodzi lub Poznania. W grudniu 1944 w Lublinie podjęto uchwałę o odbudowie Warszawy.
Według szacunków historyków, w czasie II wojny światowej działania hitlerowców doprowadził do zniszczenia łącznie ponad 3/4 zabudowy miasta.
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 1952 w art. 90 jako pierwsza określiła Warszawę jako stolicę Polski. Warszawa stała się głównym centrum administracyjnym i politycznym kraju.
Odbudowano historyczne Stare i Nowe Miasto, Trakt Królewski oraz wiele obiektów zabytkowych. W pozostałych przypadkach budowano w duchu modernizmu i socrealizmu, czego przykładem jest Pałac Kultury i Nauki. Do 1949 m.in. odbudowano mosty kolejowe i drogowe i zbudowano Trasę W-Z. W lipcu 1949 prezydent Bolesław Bierut ogłosił plan sześcioletni odbudowy Warszawy.
Przez cały okres PRL-u w Warszawie kształtował się ruch opozycyjny. Rozwijała się współczesna awangarda w sztuce, oprócz „Zachęty” nowymi wielkimi centrami sztuki nowoczesnej stały się m.in. Centrum Sztuki Współczesnej w Zamku Ujazdowskim, Galeria Foksal. W 1973 rozpoczęła się odbudowa Zamku Królewskiego. 2 czerwca 1979 w Warszawie rozpoczęła się pierwsza pielgrzymka papieża Jana Pawła II. Od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 w Pałacu Rady Ministrów toczyły się obrady Okrągłego Stołu, które zapoczątkowały transformację ustrojową w Polsce.

Atrakcje

Starówka

Stare Miasto, potocznie nazywane Starówką, powinien odwiedzić każdy turysta pragnący zwiedzić miasto Warszawa. Ze względu na zniszczenia dokonane podczas II wojnie światowej, żaden z budynków nie stoi tu dłużej niż 100 lat, ale to nie odbiera turystom przyjemności zwiedzania tej części stolicy. Na terenie Starówki znajduje się bazylika archikatedralna Świętego Jana Chrzciciela, będąca miejscem wielu historycznych wydarzeń, jak pogrzeby znanych Polaków czy pacta conventa Władysława IV Wazy.

Plac Zamkowy

Leżący w śródmieściu Plac Zamkowy jest najważniejszym punktem turystycznym Starówki. Jego główną atrakcją jest odbudowany po II wojnie światowej, barokowo-klasycystyczny Zamek Królewski, jedna z wizytówek miasta. Pięknie się prezentuje na placu i dodatkowo pełni funkcje muzealne, więc można je odwiedzić i obejrzeć. Na środku placu mieści się kolumna Zygmunta II Wazy, przy której turyści chętnie robią sobie zdjęcia. W pobliżu znajduje się kawałek muru obronnego, budowanego na przełomie XIII-XIV wieku.

Krakowskie Przedmieście

Krakowskie Przedmieście to główny odcinek Traktu Królewskiego, zaczynającego się w Placu Zamkowym. Z obu stron jest pełno zabytków, między innymi pomniki wielkich Polaków jak Mikołaj Kopernik czy Adam Mickiewicz, bazylika św. Krzyża, pałac Staszica i Pałac Prezydencki z tablicą upamiętniającą ofiary katastrofy smoleńskiej.

Krakowskie Przedmieście
Krakowskie Przedmieście

Multimedialny Park Fontann

Nad Wisłą, na warszawskim Podzamczu, znajduje się Multimedialny Park Fontann. To wyjątkowa atrakcja, zwłaszcza nocą, gdy odbywają się kolorowe, zapierające dech pokazy multimedialne.

Łazienki Królewskie

Na południe od Starówki leżą Łazienki Królewskie, które zostały założone przez Stanisława przez cały rok jest miejscem długich spacerów, zarówno turystów, jak i miejscowych. Niezwykłe ogrody przykuwają oko, a cały park jest pełen pomników, przede wszystkim wizerunków wielkich Polaków, w tym wielki pomnik Fryderyka Chopina.

Przy zachodnim krańcu parku znajduje się zabytkowy Belweder, obecnie własność Kancelarii Prezydenta RP. Wewnątrz parku znajduje się wieloczęściowe Muzeum Łazienki Królewskie, którego najsłynniejszym elementem jest Pałac na Wyspie. Zawiera kolekcje obrazów, rzeźb i grafik, głównie z XVIII wieku, czyli czasów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Pałac Kultury i Nauki

To bezsprzecznie najpopularniejszy budynek w Warszawie i najwyższy budynek w Polsce. Obecnie jest siedzibą wielu firm i instytucji użyteczności publicznej, jak teatry, kina i muzea. Ten wieżowiec jest też miejscem przeróżnych targów i imprez. Na 30-tym piętrze można podziwiać panoramę całego miasta. Pod Pałacem znajduje się galeria handlowa „Złote Tarasy”.

Centrum Nauki Kopernik

To wyjątkowe muzeum, wypełnione interaktywnymi atrakcjami dla każdego. Do atrakcji tego muzeum należy nawet aż 400 eksponatów na wystawach stałych i wystawie czasowej, a także Majsternia dla amatorów tworzenia i dwa teatry. Tutaj każdy na pewno znajdzie coś dla siebie.

Centrum Nauki "Kopernik" w Warszawie
Centrum Nauki „Kopernik”

Stadion Narodowy

To największy stadion w Polsce i obiekt wielu imprez, nie tylko igrzysk sportowych ale także koncertów. Stoi na miejscu dawnego Stadionu Dziesięciolecia, budowany w latach 2008-2011 na Mistrzostwa Europy organizowane latem 2012 roku w Polsce i na Ukrainie. Na trybunach znajduje się aż 58 580 miejsc, wszystkie siedzące.

Stadion Narodowy
Stadion PGE Narodowy

Plac Piłsudskiego

Znajdujący się na wschodnim krańcu Ogrodu Saskiego, plac marszałka Józefa Piłsudskiego, dawniej Plac Saski, jest kolejną atrakcją o której warto wspomnieć. Na jego terenie znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza, założony w pozostałościach Pałacu Saskiego ku pamięci walczących o niepodległość w czasie II wojny światowej, Krzyż Papieski pod którym Jan Paweł II odprawiał mszę podczas pierwszej pielgrzymki po Polsce, pomnik Józefa Piłsudskiego i pomnik ofiar Tragedii Smoleńskiej, upamiętniający ofiary katastrofy.

Cmentarz Powązkowski

Na Powązkach, czyli najstarszym zabytkowym cmentarzu w Warszawie i jednym z najstarszych w całej Polsce, chowano najsłynniejszych i najwybitniejszych Polaków, w tym prezydenta Ignacego Mościckiego, Jana Kiepurę i Czesława Juliusza Wydrzyckiego (znanego jako Czesław Niemen).

Powązki
Cmentarz Powązkowski